Giới thiệu chung
Chùa Linh Sơn, còn được người dân địa phương gọi là chùa Núi hay chùa Rạch Núi, tọa lạc tại ấp Tây, xã Đông Thạnh, huyện Cần Giuộc, thuộc khu vực Long An cũ, nay thuộc tỉnh Tây Ninh (mới). Cần phân biệt rõ ràng: đây là một ngôi chùa hoàn toàn khác, không liên quan đến các ngôi chùa cùng mang tên “Linh Sơn” đã được giới thiệu ở những địa phương khác như Lai Châu, Củ Chi (TP.HCM), Cư M’gar (Đắk Lắk), Vạn Ninh (Khánh Hòa) hay Đà Lạt (Lâm Đồng) — “Linh Sơn” vốn là một pháp danh, tên hiệu rất phổ biến trong hệ thống chùa chiền Việt Nam. Điểm đặc biệt của chùa Linh Sơn tại Cần Giuộc là ngôi chùa được xây dựng ngay trên một gò đất cao — chính là di tích khảo cổ học Rạch Núi nổi tiếng, đã được xếp hạng di tích cấp quốc gia.
Lịch sử hình thành
Theo tư liệu Phật giáo địa phương, chùa được lập vào năm Đinh Mão (1867) bởi một vị sư có pháp hiệu là Nguyễn Quới, dân gian quen gọi là “Thầy Rau” do nếp sống ăn chay đạm bạc, sau khi ngài từ phương xa vân du về đây khai sơn. Về sau, Hòa thượng Minh Nghĩa được suy tôn là vị tổ khai sáng dòng phái tại chùa, thuộc thiền phái Lâm Tế, dòng Bổn Ngươn, đời thứ 38 — có mối liên hệ pháp quyến với chư vị tổ sư chùa Giác Lâm (TP.HCM), một trong những tổ đình lâu đời bậc nhất của Phật giáo Nam Bộ. Ngôi chính điện hiện nay được xây dựng lại vào năm 1970 dưới thời trụ trì của Hòa thượng Thiện Lợi.
Di tích khảo cổ Rạch Núi
Giá trị đặc biệt và khác biệt lớn nhất của chùa Linh Sơn so với nhiều ngôi chùa khác là ngôi chùa tọa lạc ngay trên gò Rạch Núi — một gò đất cao hơn mặt ruộng xung quanh khoảng 5-6 mét, rộng chừng một héc-ta. Qua các đợt khai quật khảo cổ học vào năm 1978 và 2003, các nhà khoa học đã phát hiện tầng văn hóa dày liên tục tới 5 mét, chứa nhiều công cụ đá, xương, mảnh gốm và di cốt động vật, vỏ nhuyễn thể có niên đại thuộc giai đoạn hậu kỳ đá mới – sơ kỳ kim khí. Với giá trị khoa học đặc biệt đó, di tích khảo cổ Rạch Núi đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia theo Quyết định số 38/1999-QĐ-BVHTT ngày 11/6/1999, còn bản thân ngôi chùa Linh Sơn được ghi nhận ở cấp độ di tích tỉnh trong hệ thống các cơ sở tôn giáo gắn liền với địa danh này.
Chùa được bố trí theo mô-típ ba gian truyền thống Nam Bộ, gồm chính điện, giảng đường và hậu tổ. Bên trong chùa hiện lưu giữ khoảng 100 pho tượng Phật, trong đó có nhiều pho tượng cổ, cùng các pháp khí như trống, chuông có niên đại lâu đời — góp phần phản ánh sự tiếp nối liên tục của sinh hoạt Phật giáo tại đây suốt hơn một thế kỷ rưỡi qua.
Giá trị hiện nay
Chùa Linh Sơn (chùa Núi) ngày nay vừa là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của phật tử vùng Cần Giuộc, vừa gắn bó mật thiết với việc bảo tồn, phát huy giá trị của di tích khảo cổ quốc gia Rạch Núi ngay trong khuôn viên chùa. Sự kết hợp hiếm có giữa một cơ sở Phật giáo đang hoạt động và một di chỉ khảo cổ học quan trọng khiến chùa Linh Sơn trở thành một điểm đến có giá trị kép về mặt tâm linh lẫn khoa học, lịch sử.
Hình ảnh minh họa

Câu hỏi thường gặp
Chùa Linh Sơn (chùa Núi, chùa Rạch Núi) được lập năm nào, do ai?
Chùa được lập năm Đinh Mão (1867) tại Ấp Tây, xã Đông Thạnh, huyện Cần Giuộc, do vị sư có pháp hiệu Nguyễn Quới, dân gian gọi là “Thầy Rau” vì lối sống ăn chay đạm bạc, từ phương xa vân du về khai sơn. Hòa thượng Minh Nghĩa được suy tôn là vị tổ khai sáng dòng phái tại chùa, thuộc thiền phái Lâm Tế, dòng Bổn Nguơn, đời thứ 38, có mối liên hệ pháp quyến với chư vị tổ sư chùa Giác Lâm (TP.HCM). Bài viết ghi khu vực này trước đây thuộc tỉnh Long An, nay thuộc tỉnh Tây Ninh (mới), tuy chú thích ảnh minh họa trong bài lại ghi là “Long An” — hai cách ghi này không nhất quán với nhau.
Di tích khảo cổ Rạch Núi tại chùa Linh Sơn có giá trị gì?
Các đợt khai quật khảo cổ học năm 1978 và 2003 phát hiện tầng văn hóa dày tới 5 mét, chứa công cụ đá, xương, mảnh gốm, di cốt động vật và vỏ nhuyễn thể, thuộc giai đoạn hậu kỳ Đá Mới đến sơ kỳ kim khí. Di tích được xếp hạng cấp quốc gia theo Quyết định số 38/1999/QĐ-BVHTT ngày 11/6/1999 của Bộ Văn hóa – Thông tin.
Chánh điện hiện nay của chùa Linh Sơn được xây dựng lại khi nào?
Chánh điện hiện nay được xây dựng lại vào năm 1970, dưới thời trụ trì Hòa thượng Thiện Lợi.
Chùa Linh Sơn hiện lưu giữ những hiện vật gì?
Chùa hiện lưu giữ khoảng 100 pho tượng Phật, trong đó có nhiều tượng cổ, cùng trống và chuông có niên đại lâu đời, theo kiến trúc ba gian truyền thống Nam Bộ gồm chính điện, giảng đường và hậu tổ.