Khu vực miền Nam

Triều Âm Tự (Chùa Ông Chín) – Chốn thiêng của đạo Bửu Sơn Kỳ Hương ở Đồng Tháp

Giới thiệu chung

Triều Âm Tự, dân gian quen gọi là chùa Ông Chín, tọa lạc tại ấp Hòa Dân (trước đây thuộc làng Nhị Mỹ), huyện/thành phố Cao Lãnh, thuộc khu vực Đồng Tháp cũ, nay thuộc tỉnh Đồng Tháp (mới). Đây là một trong những cơ sở thờ tự gắn bó mật thiết với đạo Bửu Sơn Kỳ Hương tại vùng Đồng Tháp Mười, đồng thời là di tích lịch sử – văn hóa đã được xếp hạng cấp tỉnh. Cần phân biệt chùa này với một ngôi chùa khác cũng được gọi theo tên dân gian là “chùa Ông Chín” ở tỉnh Bạc Liêu — hai nơi không liên quan đến nhau, trùng cách gọi do cùng gắn với vị trụ trì có thứ tự “Chín” trong gia đình.

Lịch sử hình thành

Chùa được ông Đạo Ngoạn (Đặng Văn Ngoạn) sáng lập vào cuối năm 1854, ban đầu mang tên chùa Trà Bông. Ông Đạo Ngoạn là một trong mười hai đại đệ tử (thập nhị hiền thủ) của Phật Thầy Tây An – Đoàn Minh Huyên, người sáng lập giáo phái Bửu Sơn Kỳ Hương vào khoảng năm 1849 giữa lúc dịch bệnh hoành hành ở Nam Kỳ. Tương truyền sau khi thọ giáo, ông Đạo Ngoạn trở về quê nhà mang theo một lọn tóc được Phật Thầy trao lại như một tín vật thiêng liêng, lập am tu hành và truyền đạo cho dân chúng trong vùng. Sau khi ông mất, người con là Đặng Công Hứa (ông Chín Hứa) kế tục trụ trì và đổi tên chùa thành Triều Âm Tự — từ đó dân gian quen gọi nơi đây là “chùa Ông Chín”.

Cội nguồn Bửu Sơn Kỳ Hương và di vật linh thiêng

Là một trong những ngôi chùa còn lưu giữ dấu tích trực tiếp của Phật Thầy Tây An, Triều Âm Tự hiện vẫn bảo quản lọn tóc được cho là của Phật Thầy trao truyền, được xem là báu vật thiêng liêng của tín đồ Bửu Sơn Kỳ Hương trong vùng. Chánh điện chùa có kết cấu ba gian truyền thống, thờ Tam Bảo theo đúng tinh thần “học Phật tu nhân” mà giáo phái này đề cao. Ngoài vai trò tôn giáo, trong giai đoạn chống Pháp và chống Mỹ, chùa còn được ghi nhận là nơi từng tổ chức dạy chữ, hướng dẫn tinh thần yêu nước và chăm sóc y tế cho dân chúng trong vùng, âm thầm hỗ trợ phong trào kháng chiến địa phương.

Giá trị hiện nay

Ngày 23/12/2019, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp đã ra quyết định xếp hạng Triều Âm Tự là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh, ghi nhận chính thức giá trị tôn giáo và lịch sử của ngôi chùa đối với cộng đồng tín đồ Bửu Sơn Kỳ Hương cũng như lịch sử địa phương. Hiện nay chùa vẫn là điểm sinh hoạt tín ngưỡng thường xuyên của người dân trong vùng, đồng thời là một điểm đến được giới nghiên cứu về Bửu Sơn Kỳ Hương quan tâm tìm hiểu. Một số chi tiết về quy mô kiến trúc nguyên thủy và các đời trụ trì kế tiếp vẫn cần được bổ sung, đối chiếu thêm từ hồ sơ di tích gốc của ngành văn hóa tỉnh.

Hình ảnh minh họa

Triều Âm Tự (chùa Ông Chín), Cao Lãnh, Đồng Tháp
Chánh điện Triều Âm Tự (chùa Ông Chín) tại Cao Lãnh, Đồng Tháp — di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh gắn với đạo Bửu Sơn Kỳ Hương. Ảnh: Báo Cần Thơ.

Câu hỏi thường gặp

Triều Âm Tự (chùa Ông Chín) được thành lập khi nào và ban đầu tên là gì?

Chùa được sáng lập cuối năm 1854 với tên ban đầu là chùa Trà Bông, tại ấp Hòa Dân, trước đây thuộc làng Nhị Mỹ, khu vực Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Người sáng lập là Ông Đạo Ngoạn (Đặng Văn Ngoạn), một trong 12 đại đệ tử (thập nhị hiền thủ) của Phật Thầy Tây An – Đoàn Minh Huyên, người đã sáng lập giáo phái Bửu Sơn Kỳ Hương khoảng năm 1849.

Vì sao chùa đổi tên thành Triều Âm Tự và được gọi là chùa Ông Chín?

Người con của Ông Đạo Ngoạn là Đặng Công Hứa (Ông Chín Hứa) tiếp tục trụ trì và đổi tên chùa thành Triều Âm Tự; từ đó dân gian gọi nơi này là chùa Ông Chín. Cần phân biệt với một chùa Ông Chín khác ở tỉnh Bạc Liêu, hai nơi không liên quan đến nhau.

Chùa Triều Âm Tự còn lưu giữ di vật đặc biệt nào?

Theo truyền thuyết, sau khi thọ giáo Phật Thầy Tây An, Ông Đạo Ngoạn mang về một lọn tóc do Phật Thầy trao như tín vật thiêng liêng; hiện vật này vẫn được bảo quản tại chùa.

Chùa được xếp hạng di tích khi nào?

Ngày 23/12/2019, UBND tỉnh Đồng Tháp ra quyết định xếp hạng Triều Âm Tự là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, chùa từng tổ chức dạy chữ, chăm sóc y tế và âm thầm hỗ trợ phong trào kháng chiến địa phương.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *