Khu vực miền Nam

Chùa Long Khánh – Di tích lịch sử cách mạng giữa lòng Vĩnh Long

Giới thiệu chung

Chùa Long Khánh tọa lạc tại thành phố Vĩnh Long, thuộc khu vực Vĩnh Long cũ, nay thuộc tỉnh Vĩnh Long (mới). Đây là một trong những ngôi chùa có bề dày lịch sử gắn liền với hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của vùng đất Vĩnh Long, được chính quyền tỉnh công nhận là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh. Cần lưu ý chùa Long Khánh ở Vĩnh Long này là một ngôi chùa hoàn toàn khác với chùa Long Khánh nổi tiếng ở thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định — hai di tích trùng tên nhưng khác nhau về vị trí, lịch sử và giá trị được công nhận.

Lịch sử hình thành

Theo tư liệu do chính chùa công bố, Long Khánh tự được dựng lên từ giữa thế kỷ XIX, ban đầu chỉ là một am nhỏ lợp lá, cột tre đơn sơ giữa vùng đất còn hoang vắng. Bước ngoặt quan trọng đến vào tháng 12 năm 1912, khi bà Nguyễn Thị Mai hiến cúng 5 mẫu đất để chùa có điều kiện xây dựng lại khang trang hơn, đặt nền móng cho quy mô của ngôi chùa sau này. Trải qua nhiều đời trụ trì, chùa dần được tôn tạo, mở rộng thành một cơ sở thờ tự có quy mô đáng kể ngay trung tâm tỉnh lỵ.

Dấu ấn lịch sử – cách mạng

Giá trị nổi bật nhất của chùa Long Khánh nằm ở vai trò cơ sở cách mạng bí mật trong suốt nhiều thập niên. Năm 1943, Hòa thượng Thích Pháp Vân (1904–1979) về trụ trì và bắt đầu âm thầm nuôi giấu, che chở cán bộ cách mạng ngay trong khuôn viên chùa suốt thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1943–1954). Sang thời kỳ chống Mỹ, chùa còn được đào hầm bí mật ngay dưới chánh điện, trở thành điểm liên lạc của nhiều cánh lực lượng giải phóng mà không hề bị phát hiện trong suốt 32 năm hoạt động liên tục — một chi tiết hiếm có đối với một cơ sở tôn giáo nằm giữa lòng thị xã. Với những đóng góp này, Hòa thượng Thích Pháp Vân được Nhà nước truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất (chống Pháp) và hạng Nhì (chống Mỹ). Ghi nhận những giá trị lịch sử đó, Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long đã ra Quyết định số 970/QĐ ngày 17/4/2003 xếp hạng chùa Long Khánh là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh.

Giá trị hiện nay

Về kiến trúc, chùa Long Khánh là một quần thể gồm nhiều hạng mục liên hoàn: chánh điện, nhà thiền, nhà khách, phòng thuốc nam, nhà trai đường, nhà bếp và các dãy nhà hậu, phản ánh mô hình một ngôi chùa Nam Bộ vừa là nơi tu học vừa là nơi sinh hoạt cộng đồng. Từ năm 1979 đến nay, Ni sư Thích Nữ Trí Tiên kế thừa trụ trì, tiếp nối truyền thống của chùa không chỉ trong tu học mà còn trong công tác từ thiện xã hội, trở thành nơi nương tựa của nhiều mảnh đời bất hạnh tại địa phương. Do phần lớn tư liệu hiện có đến từ chính website của chùa, một số chi tiết (như niên đại chính xác buổi đầu thành lập) vẫn cần được đối chiếu thêm với hồ sơ di tích chính thức của ngành văn hóa tỉnh để hoàn thiện trong thời gian tới.

Hình ảnh minh họa

Chùa Long Khánh, thành phố Vĩnh Long
Chùa Long Khánh (TP Vĩnh Long) – di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh, nơi từng che chở cán bộ cách mạng suốt hai cuộc kháng chiến. Ảnh: chualongkhanhvinhlong.com.

Câu hỏi thường gặp

Chùa Long Khánh ở Vĩnh Long hình thành từ khi nào?

Chùa khởi dựng từ giữa thế kỷ XIX, ban đầu chỉ là một am nhỏ lợp lá, cột tre. Tháng 12 năm 1912, bà Nguyễn Thị Mai hiến cúng 5 mẫu đất để chùa được xây dựng lại khang trang hơn tại thành phố Vĩnh Long. Cần phân biệt chùa này với chùa Long Khánh ở thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định dù trùng tên.

Hòa thượng Thích Pháp Vân có vai trò gì trong kháng chiến?

Hòa thượng Thích Pháp Vân (1904–1979) làm trụ trì từ năm 1943, bí mật nuôi giấu và che chở cán bộ cách mạng trong kháng chiến chống Pháp (1943–1954). Ông được truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất (chống Pháp) và hạng Nhì (chống Mỹ).

Hầm bí mật dưới chánh điện chùa Long Khánh có đặc điểm gì?

Trong kháng chiến chống Mỹ, chùa có hầm bí mật dưới chánh điện, là điểm liên lạc của nhiều cánh lực lượng giải phóng; hầm này không bị phát hiện trong suốt 32 năm hoạt động liên tục.

Chùa được xếp hạng di tích khi nào, và ai là trụ trì hiện nay?

Chùa được công nhận là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh theo Quyết định số 970/QĐ ngày 17/4/2003 của UBND tỉnh Vĩnh Long. Từ năm 1979 đến nay, Ni sư Thích Nữ Trí Tiên kế thừa trụ trì, tiếp nối truyền thống tu học và hoạt động từ thiện xã hội.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *