Giới thiệu chung
Chùa Thới Sơn tọa lạc dưới chân núi Két, phường Thới Sơn, thị xã Tịnh Biên, thuộc khu vực An Giang cũ, nay thuộc tỉnh An Giang (mới). Đây là một trong những ngôi chùa gắn bó sâu sắc với đạo Bửu Sơn Kỳ Hương và lịch sử khẩn hoang vùng Bảy Núi, đồng thời được công nhận là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh. Khu vực Thới Sơn hiện còn nhiều di tích cùng niên đại và cùng ý nghĩa lịch sử như đình Thới Sơn và chùa Phước Điền, tạo thành một cụm di tích gắn với công cuộc khai hoang lập làng và phong trào Bửu Sơn Kỳ Hương giữa thế kỷ XIX.
Lịch sử hình thành
Chùa ra đời trong bối cảnh công cuộc khai hoang, lập làng tại vùng Thới Sơn vào giữa thế kỷ XIX, gắn liền với công lao của Phật Thầy Tây An – Đoàn Minh Huyên (1807–1856), người sáng lập đạo Bửu Sơn Kỳ Hương năm 1849. Tương truyền chính Phật Thầy đã hướng dẫn lưu dân khẩn hoang, phá rừng mở đất, từng bước hình thành nên hai thôn ấp dưới chân núi Két — nền tảng cho sự ra đời của ngôi chùa sau này như một trung tâm tín ngưỡng và quy tụ dân cư của vùng đất mới khai phá.
Gắn bó với đạo Bửu Sơn Kỳ Hương
Là một ngôi chùa theo tông phong Bửu Sơn Kỳ Hương, Thới Sơn tự giữ những nét thờ tự đặc trưng khác biệt với chùa Phật giáo thông thường: trên các bàn thờ chủ yếu là trần điều (vải đỏ) tượng trưng thay vì nhiều tượng Phật, thể hiện tinh thần “học Phật tu nhân”, coi trọng lòng thành và đạo đức hơn lễ nghi hình thức. Về kiến trúc, chùa theo bố cục “tiền đình hậu tự”, phía trước có ba ngôi miếu nhỏ thờ các vị thần hộ quốc, khuôn viên có nhiều cây cổ thụ và sân rộng mang dáng dấp kiến trúc Nam Bộ truyền thống. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, chùa còn được ghi nhận là cơ sở cách mạng quan trọng của địa phương, góp phần vào phong trào đấu tranh chung của vùng Bảy Núi.
Giá trị hiện nay
Ngày 26/8/1999, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đã ra quyết định xếp hạng chùa Thới Sơn, cùng với đình Thới Sơn và chùa Phước Điền lân cận, là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh. Hằng năm, vào ngày 12 tháng 8 âm lịch, lễ giỗ Phật Thầy Tây An được tổ chức long trọng tại khu vực Thới Sơn, thu hút hàng chục ngàn lượt người dân và du khách từ khắp vùng đồng bằng sông Cửu Long về dự lễ và chiêm bái. Chùa được UBND tỉnh An Giang công nhận là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh theo Quyết định số 1910/QĐ-UB ngày 26/8/1999 — thông tin được xác nhận thống nhất qua nhiều nguồn độc lập (Wikipedia mục “Tịnh Biên (thị xã)”, vtc2.vn, và phụ lục Quyết định 66/2026/QĐ-UBND của UBND tỉnh An Giang trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật vbpl.vn), dù trang tư liệu gốc của Bảo tàng tỉnh An Giang hiện không truy cập trực tiếp được (báo lỗi 404 tại thời điểm biên soạn).
Hình ảnh minh họa

Câu hỏi thường gặp
Chùa Thới Sơn gắn với sự kiện khai hoang nào ở vùng Bảy Núi?
Chùa Thới Sơn tọa lạc dưới chân núi Két, phường Thới Sơn, thị xã Tịnh Biên, hình thành giữa thế kỷ XIX gắn với công cuộc khai hoang, lập làng do Phật Thầy Tây An (Đoàn Minh Huyên, 1807–1856) hướng dẫn lưu dân khai hoang, phá rừng, mở đất, hình thành hai thôn ấp dưới chân núi Két làm nền tảng để chùa ra đời sau này.
Chùa mang đặc trưng thờ tự của đạo Bửu Sơn Kỳ Hương như thế nào?
Đạo Bửu Sơn Kỳ Hương do Phật Thầy Tây An sáng lập năm 1849, đề cao “học Phật tu nhân”. Theo đặc trưng này, bàn thờ tại chùa chủ yếu treo trần điều (vải đỏ) thay vì nhiều tượng Phật, coi trọng lòng thành và đạo đức hơn lễ nghi hình thức.
Chùa được xếp hạng di tích khi nào và cùng với những di tích nào?
Ngày 26/8/1999, UBND tỉnh An Giang xếp hạng chùa Thới Sơn là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh theo Quyết định số 1910/QĐ-UB, cùng với đình Thới Sơn và chùa Phước Điền.
Lễ hội lớn nhất tại chùa Thới Sơn là gì?
Lễ giỗ Phật Thầy Tây An được tổ chức hằng năm vào ngày 12 tháng 8 âm lịch, thu hút hàng chục nghìn người dân và du khách từ đồng bằng sông Cửu Long.