Khu vực miền Nam

Chùa Phước Thạnh (Long Xuyên) – Ngôi chùa cách mạng bên dòng Hậu Giang

Giới thiệu chung

Chùa Phước Thạnh là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh, theo các nguồn báo chí An Giang đã xác minh, hiện tọa lạc tại phường Mỹ Phước, thành phố Long Xuyên, thuộc khu vực An Giang cũ, nay thuộc tỉnh An Giang (mới). Đây là một lưu ý quan trọng cần làm rõ: một số tư liệu tổng hợp trước đây ghi nhận chùa Phước Thạnh tại khu vực Cù Lao Giêng, huyện Chợ Mới — tuy nhiên theo đối chiếu từ Báo An Giang và Báo Vĩnh Long, ngôi chùa được công nhận là “di tích lịch sử cách mạng” lại tọa lạc ở Long Xuyên như trên. Bạn đọc cũng cần phân biệt chùa này với chùa Phước Thành nổi tiếng với quần thể tượng Phật khổng lồ đạt kỷ lục Việt Nam tại Cù Lao Giêng, Chợ Mới — đó là một ngôi chùa khác, chủ yếu được biết đến như một điểm du lịch tâm linh hiện đại, không phải là di tích cách mạng cấp tỉnh. Ngoài ra, cũng có một ngôi chùa trùng tên “Phước Thạnh” khác ở quận Cái Răng, thành phố Cần Thơ, nổi tiếng với bộ tượng Phật gỗ trăm năm tuổi — đây cũng là một di tích hoàn toàn riêng biệt, không thuộc tỉnh An Giang.

Lịch sử hình thành

Theo tư liệu báo chí địa phương, chùa Phước Thạnh được thành lập năm 1825 bởi hai anh em ông Ngô Văn Diệm và Ngô Văn Nhung. Trong đó, ông Ngô Văn Nhung đã “phát tâm lành”, cùng nhân dân trong vùng chung sức dựng chùa làm nơi thờ phụng và sinh hoạt tín ngưỡng cho bà con quanh vùng Mỹ Phước. Trải qua gần hai thế kỷ, chùa đã nhiều lần được trùng tu, song vẫn giữ vai trò là một cơ sở thờ tự gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người dân Long Xuyên.

Dấu ấn hai cuộc kháng chiến

Điểm đặc biệt làm nên giá trị lịch sử của chùa Phước Thạnh là vai trò cơ sở cách mạng xuyên suốt cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Trong thời kỳ chống Pháp, vị trụ trì khi đó là Hòa thượng Thích Huệ Chơn đã vận động Phật tử tham gia hoạt động cách mạng, và chính ông sau đó đã bị thực dân Pháp sát hại. Sang thời kỳ chống Mỹ, chùa tiếp tục là nơi che chở, nuôi giấu nhiều cán bộ và nhân sĩ yêu nước, trong đó có ông Trần Khải Hòa cùng nhiều người khác tham gia phong trào đấu tranh chống chế độ đương thời. Ngoài ra, từ năm 1960, chùa còn là nơi mở lớp dạy học cho con em trong vùng, từng có sự tham gia giảng dạy của một số vị túc nho, trí thức Phật giáo có uy tín.

Giá trị hiện nay

Năm 2000, chùa Phước Thạnh được công nhận là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh, ghi nhận chính thức những đóng góp xuyên suốt hai cuộc kháng chiến của ngôi chùa. Hiện nay, chùa vẫn là một địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng của người dân phường Mỹ Phước, đồng thời cũng là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng tại địa phương. Theo Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (vbpl.vn), phụ lục kèm theo Quyết định 66/2026/QĐ-UBND của UBND tỉnh An Giang (quy định quản lý di tích lịch sử – văn hóa trên địa bàn tỉnh) liệt kê “Chùa Phước Thạnh — Di tích lịch sử cách mạng — xếp hạng theo Quyết định số 290/QĐ-UB ngày 18/2/2000”, khớp với mốc “năm 2000” đã nêu ở trên. Nguồn này ghi nhận chùa tại phường Mỹ Thới, trong khi các nguồn khác (và chính bài viết này) xác định chùa tại phường Mỹ Phước — một chênh lệch nhỏ về địa giới hành chính giữa các phường lân cận của Long Xuyên, cần được đối chiếu thêm với hồ sơ gốc của Bảo tàng tỉnh (trang tra cứu trực tuyến hiện báo lỗi 404) để xác nhận dứt điểm.

Hình ảnh minh họa

Khuôn viên chùa Phước Thạnh, phường Mỹ Phước, thành phố Long Xuyên, An Giang
Khuôn viên chùa Phước Thạnh (phường Mỹ Phước, TP Long Xuyên, An Giang) — di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh. Lưu ý: không nhầm với chùa Phước Thành (Cù Lao Giêng, Chợ Mới) hay chùa Phước Thạnh (Cái Răng, Cần Thơ). Ảnh: Báo Vĩnh Long.

Câu hỏi thường gặp

Chùa Phước Thạnh ở Long Xuyên được thành lập năm nào và do ai?

Chùa Phước Thạnh được thành lập năm 1825 do hai anh em ông Ngô Văn Diệm và Ngô Văn Nhung sáng lập; ông Ngô Văn Nhung là người phát tâm, cùng nhân dân chung sức dựng chùa, phục vụ nhu cầu thờ phụng của người dân quanh vùng Mỹ Phước, thành phố Long Xuyên.

Chùa có vai trò gì trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ?

Trong kháng chiến chống Pháp, Hòa thượng Thích Huệ Chơn vận động Phật tử tham gia cách mạng và sau đó bị thực dân Pháp sát hại. Trong kháng chiến chống Mỹ, chùa là nơi che chở, nuôi giấu nhiều cán bộ và nhân sĩ yêu nước, với sự tham gia của ông Trần Khải Hòa cùng nhiều người khác trong phong trào đấu tranh. Từ năm 1960, chùa còn mở lớp dạy học cho con em trong vùng.

Chùa được công nhận di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh khi nào?

Năm 2000, chùa được công nhận là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh theo Quyết định số 290/QĐ-UB ngày 18/2/2000, và được liệt kê trong phụ lục kèm theo Quyết định 66/2026/QĐ-UBND của UBND tỉnh An Giang.

Chùa Phước Thạnh Long Xuyên có trùng tên với những ngôi chùa nào khác, và khác biệt ra sao?

Cần phân biệt chùa Phước Thạnh (Long Xuyên) với chùa Phước Thành ở Cù Lao Giêng, huyện Chợ Mới – nổi tiếng với quần thể tượng Phật khổng lồ đạt kỷ lục Việt Nam và là điểm du lịch tâm linh, không phải di tích cách mạng cấp tỉnh; và với chùa Phước Thạnh ở Cái Răng, Cần Thơ – nổi tiếng với bộ tượng Phật gỗ trăm năm tuổi, không thuộc An Giang. Bài viết cũng ghi nhận địa chỉ hiện nay có sự chênh lệch giữa các nguồn: một số tài liệu (như vbpl.vn) ghi chùa ở phường Mỹ Thới, trong khi các nguồn khác ghi là phường Mỹ Phước.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *