Khu vực miền Nam

Tổ Đình Thiên Thai – nơi gắn liền tinh thần yêu nước và phụng đạo, TP.HCM (mới)

Giới thiệu chung

Tổ đình Thiên Thai, còn gọi là Thiên Thai cổ tự, tọa lạc dưới chân núi phía bắc núi Dinh Cố (còn gọi là núi Kỳ Vân), thuộc ấp Tam An, xã Tam Phước, huyện Long Điền, khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, nay thuộc TP.HCM (mới). Đây là một trong những tổ đình có ý nghĩa lịch sử đặc biệt của Phật giáo Nam Bộ, do Hòa thượng Thích Huệ Đăng — một vị cao tăng từng tham gia phong trào Cần Vương chống Pháp — khai sơn. Tổ đình đã được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa, kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh vào năm 2008. Cũng cần lưu ý, một vài nguồn không chính thức từng ghi nhầm đây là di tích cấp quốc gia; hồ sơ của cơ quan văn hóa và bảo tàng tỉnh (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) xác nhận đây là di tích được xếp hạng ở cấp tỉnh.

Lịch sử hình thành

Tổ đình do Hòa thượng Thích Huệ Đăng (thế danh Lê Quang Hòa, 1873–1953), người làng An Dõng, tỉnh Bình Định, sáng lập. Xuất thân trong một gia đình Nho học, ngài từng tham gia phong trào Cần Vương kháng Pháp trước khi vào Nam tu hành. Năm 1901, ngài thọ giáo với Tổ Trí Hải; đến năm 1905, ngài vào núi ẩn tu khổ hạnh trong các hang đá; và đến năm 1920, sau nhiều năm tu tập, ngài chính thức khai sơn, lập nên tổ đình Thiên Thai như ngày nay. Năm 1935, Hòa thượng Huệ Đăng sáng lập “Thiên Thai Thiền Giáo Tông Liên Hữu Hội”, góp phần chấn hưng Phật giáo tại khu vực Nam Bộ. Ngài viên tịch năm 1953, bảo tháp của ngài được xây dựng ngay gần tổ đình.

Dấu ấn lịch sử – cách mạng

Hòa thượng Huệ Đăng là biểu tượng tiêu biểu cho sự kết hợp giữa tinh thần yêu nước và đạo hạnh tu hành — từ một chí sĩ Cần Vương trở thành một vị cao tăng đức độ. Ngài để lại nhiều đóng góp cho Phật giáo Việt Nam, trong đó có công trình dịch kinh Vu Lan Báo Hiếu sang tiếng Việt cùng nhiều bài giảng đạo pháp còn được tụng đọc đến ngày nay. Tổ đình Thiên Thai cũng là nơi đào tạo nhiều bậc cao tăng có ảnh hưởng lớn đối với Phật giáo Việt Nam sau này, tiêu biểu như Hòa thượng Thích Minh Nguyệt và Hòa thượng Thích Thiện Hào — những vị từng giữ các trọng trách quan trọng trong Giáo hội.

Quần thể tổ đình gây ấn tượng với hình dáng được ví như “chiếc nón khổng lồ” úp giữa thiên nhiên núi rừng. Chính điện có bình diện vuông mỗi cạnh khoảng 15m, với hệ cột đá được bố trí theo dạng ngũ giác nâng đỡ mái. Nổi bật trong không gian thờ tự là các bệ thờ gỗ chạm khắc công phu, thếp vàng lộng lẫy; phía sau là giảng đường theo kiểu nhà rường gỗ truyền thống; đặc biệt còn có một hang đá tự nhiên được dùng làm nơi tĩnh tu, cùng nhiều hoành phi, câu đối chữ Hán khắc ghi tư tưởng Phật pháp.

Giá trị hiện nay

Hằng năm, vào các ngày 10–11 tháng 10–11 âm lịch, tổ đình tổ chức lễ tưởng niệm Tổ khai sơn, thu hút hàng ngàn tăng ni, phật tử từ khắp nơi về tham dự. Với giá trị lịch sử gắn liền với một vị cao tăng có công cả với đạo lẫn với đời, cùng kiến trúc độc đáo hòa quyện với cảnh quan núi Dinh Cố, tổ đình Thiên Thai tiếp tục là một trong những điểm đến tâm linh quan trọng của vùng đất Long Điền, khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ.

Hình ảnh minh họa

Tổ Đình Thiên Thai, Long Điền
Tổ Đình Thiên Thai dưới chân núi Dinh Cố, ấp Tam An, xã Tam Phước, huyện Long Điền — khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, nay thuộc TP.HCM (mới).

Câu hỏi thường gặp

Tổ đình Thiên Thai do ai sáng lập và khai sơn vào năm nào?

Tổ đình Thiên Thai (Thiên Thai cổ tự), dưới chân phía bắc núi Dinh Cố (núi Kỳ Vân), ấp Tam An, xã Tam Phước, huyện Long Điền, do Hòa thượng Thích Huệ Đăng (thế danh Lê Quang Hòa, 1873–1953), người làng An Dõng, tỉnh Bình Định, chính thức khai sơn năm 1920. Trước đó, ông thọ giáo với Tổ Trí Hải năm 1901 và vào núi ẩn tu trong các hang đá từ năm 1905.

Hòa thượng Thích Huệ Đăng có những đóng góp nào cho Phật giáo?

Ông dịch kinh Vu Lan Báo Hiếu sang tiếng Việt, để lại nhiều bài giảng về đạo pháp vẫn được tụng đọc đến nay, và năm 1935 sáng lập “Thiên Thai Thiền Giáo Tông Liên Hữu Hội”. Tổ đình cũng là nơi đào tạo nhiều bậc cao tăng, trong đó có Hòa thượng Thích Minh Nguyệt và Hòa thượng Thích Thiện Hào.

Kiến trúc của Tổ đình Thiên Thai có gì đặc biệt?

Tổ đình có bình đồ vuông, mỗi cạnh khoảng 15m, hệ cột đá bố trí theo dạng ngũ giác nâng đỡ mái, bệ thờ bằng gỗ chạm khắc công phu, thếp vàng lộng lẫy, phía sau là giảng đường kiểu nhà rường gỗ truyền thống, và có một hang đá tự nhiên dùng làm nơi tĩnh tu. Hình dáng tổng thể được ví như chiếc nón khổng lồ úp giữa núi rừng.

Tổ đình được công nhận di tích khi nào và tổ chức lễ hội gì?

Năm 2008, Tổ đình Thiên Thai được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa, kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh (bài viết lưu ý một số nguồn không chính thức ghi nhầm là di tích cấp quốc gia). Hằng năm, vào ngày 10–11 tháng 10 âm lịch, tổ đình tổ chức lễ tưởng niệm Tổ khai sơn, thu hút hàng ngàn tăng ni, phật tử.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *