Giới thiệu chung
Chùa Bà Thiên Hậu, còn gọi là Tuệ Thành Hội Quán, tọa lạc tại số 710 đường Nguyễn Trãi, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh, giữa lòng khu Chợ Lớn sầm uất. Đây là một trong những cơ sở tín ngưỡng lâu đời và nổi tiếng nhất của cộng đồng người Hoa (nhóm Quảng Đông) tại Việt Nam, thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu – vị nữ thần bảo hộ ngư dân và người đi biển.
Với kiến trúc đặc trưng của các hội quán người Hoa, chùa không chỉ là nơi thờ tự mà còn từng là trung tâm sinh hoạt cộng đồng của bang Quảng Đông tại Sài Gòn – Chợ Lớn xưa.
Lịch sử hình thành
Chùa được nhóm người Hoa gốc Quảng Đông (Tuệ Thành) di cư sang Việt Nam góp công góp của xây dựng vào khoảng giữa thế kỷ 18, khoảng năm 1760, làm nơi thờ phụng Thiên Hậu Thánh Mẫu và tổ chức các hoạt động cộng đồng của bang hội.
Trải qua hơn hai thế kỷ, chùa đã được trùng tu nhiều lần nhưng vẫn giữ được nét kiến trúc cổ truyền đặc trưng, trở thành một trong những hội quán người Hoa cổ và nguyên vẹn nhất còn lại ở khu vực Chợ Lớn.
Kiến trúc hội quán người Hoa
Chùa được xây theo kiểu ba dãy nhà song song hình chữ “Tam” thường thấy ở các hội quán người Hoa, hướng ra sân trời để đón ánh sáng và thông gió. Mái ngói ống lợp nhiều tầng, trên bờ nóc và các đầu đao trang trí gốm sứ nhiều màu mô tả tích truyện dân gian Trung Hoa, do các lò gốm ở Quảng Đông chế tác và chuyển sang từ đầu thế kỷ 20.
Bên trong chính điện đặt tượng Thiên Hậu Thánh Mẫu cùng các vị thần phối thờ như Kim Hoa Nương Nương, Long Mẫu Nương Nương; không gian thờ tự đặc trưng bởi hàng trăm vòng nhang lớn treo từ trần xuống, tỏa khói nghi ngút quanh năm – hình ảnh gắn liền với bản sắc của ngôi hội quán này.
Giá trị hiện nay
Chùa Bà Thiên Hậu đã được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, là một trong những điểm đến tiêu biểu khi tìm hiểu văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng người Hoa tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Hằng năm, đặc biệt vào dịp vía Bà (ngày 23 tháng 3 âm lịch) và các dịp lễ Tết, đông đảo người dân và du khách trong lẫn ngoài nước đến dâng hương, cầu an, biến nơi đây thành một trong những điểm sinh hoạt tín ngưỡng sôi động nhất khu vực Chợ Lớn.
Hình ảnh minh họa
Dưới đây là một số hình ảnh tiêu biểu về chùa Bà Thiên Hậu (Tuệ Thành Hội Quán) tại Quận 5, TP.HCM.
