Khu vực Tây Nguyên

Chùa Bà Đức Sanh – di tích thờ Mẫu tiêu biểu tại Phan Thiết, nay thuộc Lâm Đồng (mới)

Giới thiệu chung

Chùa Bà Đức Sanh tọa lạc tại thành phố Phan Thiết — thuộc khu vực Bình Thuận cũ, nay là một phần của tỉnh Lâm Đồng (mới) sau sáp nhập địa giới hành chính. Đây là một trong những cơ sở tín ngưỡng thờ Mẫu tiêu biểu và nổi tiếng nhất của vùng đất Phan Thiết, được công nhận là di tích cấp tỉnh từ ngày 22/12/2005.

Lịch sử hình thành

Chùa được lập nên từ đầu thế kỷ 19, dưới thời vua Thiệu Trị, ban đầu chỉ là một am tranh đơn sơ. Đến năm 1853, dưới thời vua Tự Đức, chùa được xây dựng kiên cố, và tiếp tục được trùng tu quy mô lớn vào năm 1911 dưới thời vua Duy Tân. Ngày 8/10/1913, triều Nguyễn chính thức ban sắc phong công nhận vai trò thờ Tam vị Thánh Mẫu của chùa, khẳng định vị thế tín ngưỡng đặc biệt của ngôi chùa trong đời sống tâm linh người dân địa phương.

Giá trị văn hóa – tín ngưỡng địa phương

Chùa Bà Đức Sanh là nơi thờ Tam vị Thánh Mẫu (Vân Tiêu, Bích Tiêu, Quỳnh Tiêu) cùng mười hai bà mụ và năm vị thần Ngũ hành, phản ánh tín ngưỡng thờ Mẫu đặc trưng của người Việt vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Đây là điểm đến quen thuộc của phụ nữ địa phương, đặc biệt những người cầu mong sự bình an trong sinh nở và cuộc sống gia đình. Chùa còn lưu giữ nhiều sắc phong, văn bản Hán Nôm cùng những mảng chạm khắc gỗ dân gian tinh xảo, quý giá.

Giá trị hiện nay

Là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh, chùa Bà Đức Sanh tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong đời sống tín ngưỡng thờ Mẫu của cộng đồng dân cư Phan Thiết, nay thuộc tỉnh Lâm Đồng (mới). Với những sắc phong và hiện vật cổ quý giá, chùa vừa là nơi sinh hoạt tâm linh, vừa là tư liệu lịch sử sống động giúp nghiên cứu tín ngưỡng thờ Mẫu và mối quan hệ giữa triều đình phong kiến với các cơ sở tín ngưỡng dân gian vùng duyên hải miền Trung.

Hình ảnh minh họa

Chùa Bà Đức Sanh
Chùa Bà Đức Sanh tại Phan Thiết, di tích thờ Tam vị Thánh Mẫu được triều Nguyễn sắc phong năm 1913.

Câu hỏi thường gặp

Chùa Bà Đức Sanh thờ những vị thần nào?

Chùa thờ Tam vị Thánh Mẫu gồm Vân Tiêu, Bích Tiêu và Quỳnh Tiêu, cùng mười hai bà mụ và năm vị thần Ngũ hành, phản ánh tín ngưỡng thờ Mẫu đặc trưng của người Việt vùng duyên hải Nam Trung Bộ.

Chùa được hình thành và xây dựng qua các giai đoạn nào?

Chùa được lập vào đầu thế kỷ 19 dưới thời vua Thiệu Trị, ban đầu chỉ là một am tranh đơn sơ; năm 1853 dưới thời vua Tự Đức được xây dựng kiên cố hơn, rồi được đại trùng tu quy mô lớn vào năm 1911 dưới thời vua Duy Tân.

Chùa từng được triều Nguyễn sắc phong khi nào?

Ngày 8/10/1913, triều đình nhà Nguyễn chính thức ban sắc phong công nhận vai trò của chùa là nơi thờ Tam vị Thánh Mẫu.

Chùa còn lưu giữ di vật gì và được công nhận di tích khi nào?

Chùa còn lưu giữ nhiều sắc phong, tư liệu Hán Nôm và các bức chạm gỗ dân gian tinh xảo, và đã được công nhận là di tích cấp tỉnh từ ngày 22/12/2005.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *