Giới thiệu chung
Chùa Bảo Tịnh, còn được người dân quen gọi là “Chùa Cát”, tọa lạc tại phường 3 (số 174 Phan Đình Phùng), thành phố Tuy Hòa, thuộc khu vực Phú Yên cũ, nay thuộc tỉnh Đắk Lắk (mới) sau đợt sáp nhập hành chính năm 2025. Đây là một trong những ngôi tổ đình lâu đời và có vị trí đặc biệt quan trọng trong lịch sử Phật giáo xứ “Nẫu”, cần phân biệt với các ngôi chùa khác cùng mang tên “Bảo Tịnh” ở những địa phương khác trên cả nước.
Lịch sử hình thành
Chùa được khai sơn vào cuối thế kỷ XVII bởi Thiền sư Liễu Quán (thế danh Lê Thiệt Diệu, 1667-1742), người con của đất Phú Yên và là vị tổ sư thuộc đời thứ 35 dòng Lâm Tế, người đã khai sáng nên một chi phái thiền mang đậm bản sắc Phật giáo Việt Nam – dòng thiền Liễu Quán sau này lan tỏa khắp Đàng Trong. Trải qua hơn 300 năm, chùa đã được trùng tu, xây dựng lại nhiều lần, trong đó có hai đợt lớn vào năm 1962 và năm 2005, tạo nên diện mạo khang trang như ngày nay.
Kiến trúc và di vật quý
Chánh điện chùa được xây theo kiểu ba tầng mái, bên trong tôn trí năm pho tượng Phật Thích Ca tương ứng với năm giai đoạn trong cuộc đời Ngài: đản sinh, xuất gia, thành đạo, thuyết pháp và nhập niết bàn. Trong khuôn viên còn có tượng Quan Thế Âm Bồ Tát cao 3,5 m đặt giữa hồ sen, tượng Phật A Di Đà cao 19 m uy nghi, cùng cổng tam quan được trang trí bằng nghệ thuật khảm sành sứ tinh xảo. Khu vườn tháp phía sau chùa là nơi an trí bảo tháp của các vị trụ trì tiền bối. Chùa còn lưu giữ đại hồng chung và trống lớn được đúc, làm từ thời vua Bảo Đại.
Giá trị hiện nay
Chùa Bảo Tịnh từ lâu là nơi đặt văn phòng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Phú Yên (cũ). Sau khi tỉnh Phú Yên hợp nhất vào tỉnh Đắk Lắk (mới), vai trò hành chính của chùa đã được chính thức xác nhận: tại phiên họp hiệp thương nhân sự Ban Trị sự ngày 6/7/2025, Giáo hội đã thống nhất đặt trụ sở Văn phòng 1 tại chùa Sắc tứ Khải Đoan (TP. Buôn Ma Thuột) và Văn phòng 2 — phụ trách khu vực phía Đông (Phú Yên cũ) — chính tại chùa Bảo Tịnh (nguồn: phatsuonline.vn, phatgiaodaklak.org). Kể từ đó, nhiều phiên họp định kỳ của Ban Trị sự khu vực phía Đông cũng như các sự kiện Phật giáo lớn (an cư kiết hạ, đại lễ cầu siêu) vẫn tiếp tục được tổ chức tại đây. Dù vậy, với bề dày lịch sử hơn ba thế kỷ và mối liên hệ trực tiếp với Tổ sư Liễu Quán, chùa vẫn giữ vị trí là một trong những biểu tượng văn hóa – tâm linh quan trọng bậc nhất của vùng đất Tuy Hòa.
Hình ảnh minh họa

Câu hỏi thường gặp
Chùa Bảo Tịnh (Chùa Cát) ở đâu và do ai khai sáng?
Chùa tọa lạc tại 174 Phan Đình Phùng, Phường 3, thành phố Tuy Hòa, vùng Phú Yên cũ (nay thuộc tỉnh Đắk Lắk sau sáp nhập); chùa còn được gọi là Chùa Cát và do Thiền sư Liễu Quán (tục danh Lê Thiệt Diệu, 1667-1742), người Phú Yên, thuộc đời thứ 35 dòng Lâm Tế, khai sáng vào cuối thế kỷ 17.
Chùa có những công trình, tượng thờ nổi bật nào?
Chính điện có mái ba tầng, bên trong thờ năm tượng Phật Thích Ca ứng với năm giai đoạn đời Ngài (đản sinh, xuất gia, thành đạo, thuyết pháp, niết bàn); trong khuôn viên còn có tượng Quan Thế Âm cao 3,5m đặt giữa hồ sen và tượng Phật A Di Đà cao 19m.
Chùa đã được trùng tu vào những năm nào và còn giữ di vật gì?
Qua hơn 300 năm, chùa được trùng tu, xây dựng lại nhiều lần, với hai lần lớn vào năm 1962 và 2005; chùa còn lưu giữ đại hồng chung và trống lớn được cho là có từ thời vua Bảo Đại, cùng vườn tháp Tổ phía sau thờ các vị trụ trì tiền nhiệm.
Vai trò hiện nay của chùa với Giáo hội Phật giáo địa phương là gì?
Chùa từ lâu là nơi đặt văn phòng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Phú Yên (cũ); theo quyết định nhân sự ngày 6/7/2025, chùa trở thành Văn phòng 2 phụ trách khu vực phía đông, trong khi Văn phòng 1 đặt tại chùa Sắc Tứ Khải Đoan, Buôn Ma Thuột.