Khu vực miền Bắc

Chùa Cói (Thần Tiên Tự) – cổ tự với tòa bảo tháp bảy tầng, Phú Thọ (mới)

Giới thiệu chung

Chùa Cói, tên chữ là Thần Tiên Tự, tọa lạc tại phường Hội Hợp, thành phố Vĩnh Yên, thuộc khu vực Vĩnh Phúc cũ, nay thuộc tỉnh Phú Thọ (mới). Đây là một trong những ngôi cổ tự tiêu biểu của vùng đất Vĩnh Phúc, nổi tiếng với tòa bảo tháp bảy tầng cổ kính có niên đại từ thời Hậu Lê. Giá trị lịch sử và kiến trúc của chùa từng được giới nghiên cứu Viễn Đông Bác Cổ (Pháp) ghi nhận từ năm 1939, và sau này được chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh.

Lịch sử hình thành

Theo tư liệu của bảo tàng địa phương, chùa Cói được khởi dựng từ thế kỷ 13, trải qua nhiều thế kỷ tồn tại và biến thiên cùng lịch sử vùng đất Cói xưa (nay thuộc phường Hội Hợp, TP Vĩnh Yên). Tòa bảo tháp bảy tầng — công trình nổi bật nhất của chùa — được xây dựng vào khoảng giữa thế kỷ 18, gắn với truyền thuyết dân gian liên quan đến cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Danh Phương (khoảng 1740–1751) chống lại triều đình Lê – Trịnh. Đến năm 1939, giá trị lịch sử, kiến trúc của tòa tháp đã được các nhà nghiên cứu thuộc Viễn Đông Bác Cổ ghi nhận; sau này, ngày 23/12/1996, chùa chính thức được UBND tỉnh Vĩnh Phúc xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh theo Quyết định số 2882/QĐ-UB.

Kiến trúc và di vật quý

Chùa Cói gồm các hạng mục chính là tam quan, tòa bảo tháp và khu thờ tự. Tam quan có ba gian nhỏ, được nâng đỡ bởi mười cột đá nguyên khối (đường kính khoảng 0,25m, cao khoảng 2m), mái lợp theo kiểu chồng diêm với các đầu đao cong vút mềm mại. Tòa bảo tháp cao khoảng 7,7m, gồm bảy tầng thu nhỏ dần đều đặn khoảng 20cm mỗi cạnh khi lên cao, được xây bằng gạch cổ Bát Tràng dày khoảng 3cm, kết dính bằng vôi trộn mật mía theo kỹ thuật xây dựng cổ truyền, tạo dáng thon thả, thanh thoát từ chân đến đỉnh tháp. Trong chùa còn lưu giữ 12 pho tượng gỗ sơn son thếp vàng có niên đại cuối thế kỷ 18, gồm tượng Tam Thế Phật và nhiều vị Bồ Tát, là những di vật quý hiếm cho việc nghiên cứu mỹ thuật Phật giáo cổ vùng trung du Bắc Bộ.

Giá trị hiện nay

Trải qua thời gian dài, một số hạng mục của di tích chùa Cói đã có dấu hiệu xuống cấp và từng được đưa vào kế hoạch đầu tư tu bổ. Dù vậy, với giá trị lịch sử lâu đời, kiến trúc tháp cổ độc đáo hiếm có và hệ thống tượng thờ quý giá, chùa Cói vẫn là một trong những điểm đến tâm linh — văn hóa tiêu biểu của vùng đất Vĩnh Yên xưa, thu hút đông đảo phật tử và du khách thập phương đến chiêm bái, tìm hiểu về một chứng tích kiến trúc Phật giáo hiếm hoi còn sót lại từ thời Hậu Lê.

Hình ảnh minh họa

Chùa Cói (Thần Tiên Tự), Vĩnh Yên
Tòa bảo tháp bảy tầng cổ kính tại chùa Cói (Thần Tiên Tự), phường Hội Hợp, TP Vĩnh Yên cũ.

Câu hỏi thường gặp

Chùa Còi (Thần Tiên Tự) nằm ở đâu?

Chùa Còi, tên chữ là Thần Tiên Tự, tọa lạc tại phường Hội Hợp, thành phố Vĩnh Yên, vốn thuộc tỉnh Vĩnh Phúc cũ và nay thuộc tỉnh Phú Thọ (mới).

Tòa bảo tháp bảy tầng của chùa được xây dựng khi nào và gắn với sự kiện lịch sử nào?

Tòa tháp bảy tầng được xây vào khoảng giữa thế kỷ 18 và truyền thuyết dân gian gắn công trình này với cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Danh Phương (khoảng 1740-1751) chống triều đình Lê-Trịnh.

Chùa Còi được xếp hạng di tích khi nào?

Ngày 23/12/1996, UBND tỉnh Vĩnh Phúc xếp hạng chùa Còi là di tích lịch sử cấp tỉnh theo Quyết định số 2882/QĐ-UB.

Chùa hiện lưu giữ những hiện vật gì?

Chùa còn lưu giữ 12 pho tượng gỗ sơn son thếp vàng có niên đại thế kỷ 18, gồm tượng Tam Thế Phật và nhiều vị Bồ Tát.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *