Khu vực miền Trung

Núi Chùa Ngọc Sơn – “địa chỉ đỏ” cách mạng tại Thăng Bình, Quảng Nam (mới)

Giới thiệu chung

Núi Chùa Ngọc Sơn thuộc xã Bình Phục, huyện Thăng Bình, khu vực Quảng Nam cũ, nay thuộc tỉnh Quảng Nam (mới). Cần nói rõ ngay từ đầu: đây là tên gọi một ngọn núi (thuộc dãy núi Ngọc Sơn) từng có một ngôi chùa tọa lạc trên đó, chứ hiện nay không còn tồn tại một công trình chùa cụ thể — bản thân tên gọi “Núi Chùa Ngọc Sơn” phản ánh dấu tích ngôi chùa xưa gắn liền với địa danh núi. Giá trị nổi bật khiến địa danh này được xếp hạng di tích không nằm ở kiến trúc tôn giáo, mà ở ý nghĩa lịch sử – cách mạng, khi nơi đây từng là căn cứ địa của lực lượng kháng chiến trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Lịch sử hình thành

Theo tư liệu địa phương, trên đỉnh núi từng có một ngôi chùa cổ, tuy nhiên đến nay chưa có nguồn nào ghi chép chi tiết, xác thực về niên đại khởi dựng, pháp danh khai sơn hay quá trình tồn tại cụ thể của ngôi chùa này — đây là điểm còn cần được xác minh, đối chiếu thêm trong thời gian tới. Từ vị trí đắc địa trên cao, có thể bao quát gần như toàn bộ vùng làng Ngọc Sơn và khu vực phía đông huyện Thăng Bình, ngọn núi mang tên chùa đã trở thành căn cứ địa lý tưởng cho lực lượng du kích địa phương trong suốt hai cuộc kháng chiến, phục vụ công tác huấn luyện, trinh sát và tổ chức các trận phục kích.

Dấu ấn lịch sử – cách mạng

Trận đánh tiêu biểu và bi tráng nhất gắn với địa danh này diễn ra vào tháng 8 năm 1972, khi Tiểu đoàn 72 bộ đội địa phương tỉnh đã anh dũng chiến đấu với lực lượng địch đông đảo và trang bị vượt trội. Dù chịu tổn thất nặng nề, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã chiến đấu kiên cường đến hơi thở cuối cùng, thể hiện tinh thần quả cảm, bất khuất. Chính vì ý nghĩa lịch sử đặc biệt đó, Núi Chùa Ngọc Sơn được xem là một “địa chỉ đỏ” của huyện Thăng Bình — nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ sau. Đầu năm 2018, chính quyền và nhân dân địa phương đã dựng bia tưởng niệm để tri ân các chiến sĩ Tiểu đoàn 72 đã hy sinh tại đây.

Giá trị hiện nay

Núi Chùa Ngọc Sơn nằm trong danh sách 10 di tích được UBND tỉnh Quảng Nam xếp hạng di tích cấp tỉnh vào đầu năm 2023 (theo quyết định ban hành ngày 17/1/2023, thuộc loại hình di tích lịch sử). Hiện nay, địa danh này chủ yếu được nhìn nhận và phát huy giá trị như một di tích lịch sử – cách mạng gắn với bia tưởng niệm Tiểu đoàn 72, hơn là như một cơ sở thờ tự Phật giáo đang hoạt động. Đây là điểm cần lưu ý để tránh nhầm lẫn giữa yếu tố “chùa” trong tên gọi địa danh với một ngôi chùa cụ thể còn tồn tại trên thực địa.

Hình ảnh minh họa

Núi Chùa Ngọc Sơn, Thăng Bình
Núi Chùa Ngọc Sơn, xã Bình Phục, huyện Thăng Bình cũ — “địa chỉ đỏ” gắn với trận đánh của Tiểu đoàn 72 năm 1972.

Câu hỏi thường gặp

“Núi Chùa Ngọc Sơn” có phải là một ngôi chùa đang hoạt động không?

Không. Đây là tên gọi một ngọn núi thuộc dãy núi Ngọc Sơn, xã Bình Phục, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam (mới), từng có một ngôi chùa tọa lạc trên đó nhưng hiện nay không còn tồn tại công trình chùa cụ thể; tên gọi chỉ còn lưu lại dấu tích ngôi chùa xưa.

Có tư liệu nào xác định rõ niên đại ngôi chùa cổ từng tồn tại ở đây không?

Theo bài viết, đến nay chưa có nguồn nào ghi chép chi tiết, xác thực về niên đại khởi dựng, pháp danh khai sơn hay quá trình tồn tại cụ thể của ngôi chùa cổ từng có trên núi; đây là điểm còn cần được xác minh, đối chiếu thêm.

Vì sao địa danh này được xem là “địa chỉ đỏ” cách mạng?

Vào tháng 8 năm 1972, Tiểu đoàn 72 bộ đội địa phương tỉnh đã chiến đấu anh dũng với lực lượng địch đông đảo tại đây; đầu năm 2018, chính quyền và nhân dân địa phương đã dựng bia tưởng niệm để tri ân các chiến sĩ đã hy sinh.

Núi Chùa Ngọc Sơn được xếp hạng di tích khi nào?

Núi Chùa Ngọc Sơn nằm trong danh sách 10 di tích được UBND tỉnh Quảng Nam xếp hạng di tích cấp tỉnh vào đầu năm 2023 (theo quyết định ban hành ngày 17/1/2023), được nhìn nhận chủ yếu như một di tích lịch sử – cách mạng hơn là một cơ sở thờ tự Phật giáo đang hoạt động.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *