Khu vực miền Bắc

Chùa Phố Cũ – Cổ tự thời Nguyễn hóa trụ sở Phật giáo tỉnh Cao Bằng

Giới thiệu chung

Chùa Phố Cũ tọa lạc tại phố Phố Cũ, thuộc khu vực phường Hợp Giang trước đây (nay đã điều chỉnh về phường Thục Phán sau đợt sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp xã năm 2025), thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng. Đây là một trong hai ngôi chùa được Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) tỉnh Cao Bằng chọn làm trụ sở chính, cùng với chùa Đống Lân, và cũng là nơi hằng năm tổ chức khóa An cư kết hạ cho tăng ni trong tỉnh. Cao Bằng là một trong số ít tỉnh không thực hiện sáp nhập trong đợt điều chỉnh địa giới hành chính cấp tỉnh năm 2025, nên địa bàn hành chính cấp tỉnh của chùa về cơ bản giữ nguyên.

Lịch sử hình thành

Theo các nguồn tư liệu địa phương, tiền thân của chùa là Quan Đế miếu, được dựng lên từ năm 1679 (niên hiệu Vĩnh Trị) để thờ Quan Công theo tín ngưỡng dân gian gốc Hoa vốn phổ biến ở các phố thị biên giới phía Bắc thời bấy giờ. Sang thời Nguyễn, miếu được trùng tu, mở rộng thêm gian thượng điện để thờ Phật, từ đó chuyển hóa dần thành một ngôi chùa mang tên Phố Cũ như hiện nay – gắn liền với tên gọi khu phố cổ của thị xã Cao Bằng xưa.

Dấu ấn lịch sử – cách mạng và kiến trúc

Chùa Phố Cũ không chỉ có giá trị tôn giáo mà còn gắn với một sự kiện lịch sử quan trọng: đây chính là nơi Ủy ban Hành chính lâm thời thị xã Cao Bằng được thành lập vào ngày 22/8/1945, trong những ngày sục sôi của Cách mạng Tháng Tám tại địa phương. Về kiến trúc, chùa mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn với tòa chính điện một tầng, hệ cột đá, phần mái trung tâm được làm hai tầng tạo điểm nhấn, cùng hệ thống hoành phi, câu đối chữ Hán cổ. Do xuống cấp qua thời gian, chùa đã được trùng tu quy mô lớn từ ngày 6/4/2019 đến 23/2/2020, bằng nguồn kinh phí hỗ trợ của Nhà nước kết hợp công đức của Phật tử thập phương.

Giá trị hiện nay

Hiện nay, Chùa Phố Cũ là trụ sở sinh hoạt Phật sự thường xuyên của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Cao Bằng. Nhiệm kỳ 2026-2031, Thượng tọa Thích Thanh Đường được suy cử làm tân Trưởng ban Trị sự tỉnh (kế nhiệm Hòa thượng Thích Gia Quang, người từng giữ vị trí này các nhiệm kỳ trước). Ngôi chùa vừa là điểm sinh hoạt tín ngưỡng của người dân thành phố Cao Bằng, vừa là di tích lịch sử văn hóa gắn với ký ức cách mạng của địa phương, đồng thời là nơi tổ chức các đại lễ Phật giáo quan trọng trong năm.

Hình ảnh minh họa

Chùa Phố Cũ, thành phố Cao Bằng
Chùa Phố Cũ tại thành phố Cao Bằng – trụ sở Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Cao Bằng. Ảnh: Tạp chí Nghiên cứu Phật học.

Câu hỏi thường gặp

Chùa Phố Cũ có nguồn gốc từ đâu?

Tiền thân của chùa là miếu Quan Đế, được dựng năm 1679 dưới niên hiệu Vĩnh Trị để thờ Quan Công theo tín ngưỡng dân gian gốc Hoa; dưới thời Nguyễn, miếu được trùng tu, mở rộng thêm gian thượng điện thờ Phật và dần chuyển thành chùa mang tên Phố Cũ.

Chùa Phố Cũ gắn với sự kiện lịch sử nào năm 1945?

Ngày 22/8/1945, Ủy ban Hành chính lâm thời thị xã Cao Bằng được thành lập tại chùa Phố Cũ, trong những ngày Cách mạng Tháng Tám diễn ra sôi nổi ở địa phương.

Chùa Phố Cũ được trùng tu lớn vào thời gian nào?

Do xuống cấp, chùa được trùng tu lớn từ ngày 6/4/2019 đến 23/2/2020, với kinh phí từ Nhà nước và công đức của Phật tử gần xa.

Vai trò hiện nay của chùa Phố Cũ trong Giáo hội tỉnh Cao Bằng là gì?

Chùa là một trong hai ngôi chùa được Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Cao Bằng chọn làm trụ sở chính (cùng chùa Đống Lân) và là nơi tổ chức khóa An cư kiết hạ hằng năm cho tăng ni trong tỉnh; nhiệm kỳ 2026-2031, Thượng tọa Thích Thanh Đường được đề cử làm Trưởng ban Trị sự tỉnh, kế nhiệm Hòa thượng Thích Gia Quang.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *