Giới thiệu chung
Từ Lương Xâm, còn gọi là Từ Cả, tọa lạc tại phường Nam Hải, quận Hải An, thành phố Hải Phòng, cách cửa sông Bạch Đằng khoảng 3km. Đây là một trong ba di tích thờ chính về Đức Vương Ngô Quyền tại khu vực, gắn liền mật thiết với chiến thắng Bạch Đằng lịch sử năm 938.
Lịch sử hình thành
Tương truyền, khu vực Lương Xâm từng là nơi Ngô Quyền đặt bản doanh và kho quân lương trước khi chỉ huy trận đánh quyết định trên sông Bạch Đằng, đánh tan quân Nam Hán, chấm dứt hơn nghìn năm Bắc thuộc. Từ được lập nên từ thời Hậu Lê để tưởng nhớ công lao của ngài, và được trùng tu quy mô lớn dưới triều Nguyễn. Di tích còn lưu giữ dấu tích thành lũy “Vành Kiệu” cổ (khoảng 1.300m còn lại trong tổng số 1.700m nguyên bản), 3 chiếc cọc gỗ có niên đại thế kỷ 10, cùng 25 đạo sắc phong nguyên gốc từ năm 1522 đến 1924.
Lễ hội truyền thống và tín ngưỡng thờ anh hùng dân tộc
Hằng năm, từ ngày 16 đến 18 tháng Giêng âm lịch (ngày giỗ Ngô Quyền), Từ Lương Xâm tổ chức lễ hội truyền thống với nghi thức rước kiệu trang trọng, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2022. Đây là minh chứng cho tín ngưỡng thờ anh hùng dân tộc kết hợp hài hòa với tín ngưỡng dân gian, bổ trợ cho hệ thống chùa chiền tâm linh của vùng đất Hải Phòng.
Giá trị hiện nay
Ngày 17/1/2025, Từ Lương Xâm được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 152/QĐ-TTg – cấp xếp hạng di tích cao nhất tại Việt Nam. Di tích tiếp tục là điểm đến tâm linh – lịch sử quan trọng bậc nhất của thành phố Hải Phòng, tôn vinh vị anh hùng dân tộc đã mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ cho đất nước.
Hình ảnh minh họa
