Giới thiệu chung
Chùa Sắc Tứ Khải Đoan tọa lạc tại số 117 đường Phan Bội Châu, phường Thắng Lợi, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Đây là ngôi chùa lớn nhất vùng Tây Nguyên và cũng là ngôi chùa cuối cùng tại Việt Nam được phong sắc tứ của triều đình nhà Nguyễn. Chùa là sự kết hợp độc đáo giữa kiến trúc cung đình Huế ở chánh điện phía trước và kiến trúc nhà dài truyền thống của người Ê Đê ở hậu tổ, tạo nên một công trình kiến trúc tôn giáo đặc biệt không nơi nào khác có được, đánh dấu sự lan tỏa của Phật giáo đến vùng đất cao nguyên.
Lịch sử hình thành
Chùa được khởi công xây dựng vào năm 1951 theo sáng kiến của bà Nam Phương Hoàng hậu, vợ vua Bảo Đại, cùng sự ủng hộ của hoàng gia triều Nguyễn, nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của cộng đồng người Kinh lên sinh sống, làm việc tại Buôn Ma Thuột. Công trình do kiến trúc sư người Pháp thiết kế phần chánh điện theo phong cách cung đình Huế, trong khi phần hậu tổ được xây theo kiểu nhà dài của người Ê Đê bằng gỗ quý của vùng đất Tây Nguyên. Chánh điện được hoàn thành vào năm 1953. Đây là ngôi chùa đầu tiên của tỉnh Đắk Lắk và nhanh chóng trở thành trung tâm Phật giáo quan trọng nhất của cả vùng Tây Nguyên.
Sắc phong và mối liên hệ với triều đình
Tên gọi “Khải Đoan” được ghép từ chữ “Khải” trong niên hiệu vua Khải Định và chữ “Đoan” trong tên hiệu Đoan Huy Hoàng Thái Hậu – thân mẫu vua Bảo Đại, người đã cùng Nam Phương Hoàng hậu đóng góp công đức lớn cho việc xây dựng chùa. Năm 1951, vua Bảo Đại đã chính thức ban sắc tứ cho chùa, chuẩn y tên gọi “Sắc tứ Khải Đoan tự”. Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi đây là ngôi chùa cuối cùng trong lịch sử Việt Nam được một vị vua chính thức ban sắc tứ trước khi chế độ quân chủ chấm dứt tại Việt Nam, khiến chùa Sắc Tứ Khải Đoan trở thành một dấu mốc đặc biệt trong mối quan hệ giữa Phật giáo và vương triều phong kiến Việt Nam.
Các tích truyện, giai thoại lưu truyền
Tương truyền, khi chọn vị trí xây chùa, Nam Phương Hoàng hậu mong muốn có một nơi thờ tự vừa trang nghiêm theo nghi thức cung đình, vừa gần gũi với đời sống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, vì vậy bà đã cho mời những nghệ nhân Ê Đê giỏi nhất vùng để dựng nên nhà hậu tổ theo đúng kiểu nhà dài truyền thống, không dùng đinh sắt mà hoàn toàn lắp ghép bằng mộng gỗ. Dân gian Buôn Ma Thuột cũng truyền nhau rằng quả đại hồng chung của chùa, do vua Bảo Đại cung tiến, mỗi khi thỉnh chuông vào buổi sớm tiếng ngân vang xa khắp cả vùng, trở thành âm thanh quen thuộc gắn bó với bao thế hệ người dân Buôn Ma Thuột.
Giá trị hiện nay
Ngày nay, chùa Sắc Tứ Khải Đoan là trung tâm sinh hoạt Phật giáo lớn nhất tỉnh Đắk Lắk và toàn vùng Tây Nguyên, là trụ sở của Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Đắk Lắk. Với kiến trúc độc đáo kết hợp giữa nghệ thuật cung đình Huế và văn hóa bản địa Ê Đê, chùa không chỉ là nơi tu học, hành lễ của tăng ni phật tử mà còn là điểm đến thu hút đông đảo du khách và người dân địa phương mỗi dịp lễ, Tết. Chùa đã được công nhận là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp tỉnh, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa, tôn giáo của vùng đất cao nguyên đến các thế hệ mai sau.
Hình ảnh minh họa
