Giới thiệu chung
Chùa Tam Chúc tọa lạc tại thị trấn Ba Sao, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, cách trung tâm Hà Nội khoảng 70km về phía nam. Đây là một trong những quần thể du lịch tâm linh có diện tích lớn nhất thế giới, được xây dựng trên nền một ngôi chùa cổ cùng tên đã tồn tại hơn nghìn năm trước. Chùa nằm trong một thung lũng núi đá vôi độc đáo, được bao bọc bởi hồ Tam Chúc rộng lớn ở phía trước và dãy núi Thất Tinh (bảy ngọn núi) phía sau, tạo nên thế đất được ví như “tiền lục nhạc, hậu thất tinh”.
Tổng thể khu du lịch tâm linh Tam Chúc rộng khoảng 5.100ha, bao gồm hồ nước, núi đá, hang động cùng hệ thống các công trình tôn giáo được xây dựng mới với quy mô đồ sộ, kết hợp hài hòa giữa kiến trúc Phật giáo truyền thống và cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ.
Lịch sử hình thành
Theo các tài liệu và truyền thuyết dân gian, chùa Tam Chúc cổ đã có từ hơn 1.000 năm trước, gắn liền với truyền thuyết “Tiền Lục Nhạc – Hậu Thất Tinh”: tương truyền trên dãy núi phía sau chùa có 7 ngọn núi nhỏ ứng với 7 ngôi sao sáng, và có người từng đến đục đẽo lấy đi 4 ngọn núi mang về, chỉ còn lại 3 ngọn núi được giữ gìn cho đến nay. Chùa cổ Tam Chúc được xây dựng từ thời nhà Đinh, thờ các vị Sơn thần và hoàng hậu nhà Đinh là Dương Thị Nguyệt cùng nhiều vị tướng có công đánh giặc.
Từ năm 2001, khu vực chùa Tam Chúc được quy hoạch để xây dựng thành khu du lịch tâm linh và sinh thái Tam Chúc, do doanh nghiệp tư nhân phối hợp với chính quyền địa phương và Giáo hội Phật giáo Việt Nam đầu tư xây dựng. Công trình được khởi công và xây dựng qua nhiều giai đoạn, đến năm 2019 chính thức đăng cai một phần các hoạt động của Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc (Vesak) 2019, đánh dấu bước ngoặt đưa Tam Chúc trở thành điểm đến tâm linh tầm cỡ quốc tế.
Kiến trúc và cảnh quan
Quần thể chùa Tam Chúc được thiết kế theo trục thần đạo, đi từ cổng Tam Quan qua Vườn Cột Kinh với hàng trăm cột đá khắc kinh Phật, dẫn lên Điện Quan Âm, Điện Pháp Chủ và Điện Tam Thế – nơi đặt các pho tượng Phật bằng đồng có kích thước và trọng lượng thuộc hàng lớn nhất Đông Nam Á. Các công trình được xây dựng bằng đá, gỗ, mang đậm dấu ấn kiến trúc chùa cổ Việt Nam nhưng với quy mô hiện đại, rộng lớn.
Điểm đặc sắc nhất của Tam Chúc chính là vị trí “tựa sơn, hướng thủy”: phía trước là hồ Tam Chúc mênh mông với sáu quả núi nhỏ nhô lên mặt nước tạo thành cảnh sắc sơn thủy hữu tình, phía sau là dãy núi đá vôi trùng điệp bao bọc, xa xa còn có động Vòng Cua Vực Bà và nhiều hang động tự nhiên kỳ vĩ khác trong quần thể.
Giá trị hiện nay
Ngày nay, chùa Tam Chúc là một trong những điểm hành hương và du lịch tâm linh thu hút đông đảo Phật tử, du khách trong và ngoài nước bậc nhất miền Bắc. Nơi đây thường xuyên tổ chức các đại lễ Phật giáo quan trọng, các khóa tu và hoạt động văn hóa tâm linh quy mô lớn. Kết hợp giữa giá trị tôn giáo, kiến trúc và cảnh quan thiên nhiên núi hồ hùng vĩ, Tam Chúc góp phần quan trọng vào việc quảng bá hình ảnh Phật giáo Việt Nam cũng như phát triển du lịch tỉnh Hà Nam.
Hình ảnh minh họa
