Khu vực Tây Nguyên

Chùa Thiên Bửu (Hạ) – Tổ đình Sắc tứ Thiên Bửu, xã Ninh Bình, Ninh Hòa, Khánh Hòa cũ

Giới thiệu chung

Lưu ý biên tập (10/10/2026): bài viết này trước đây nhầm lẫn mô tả vị trí và một phần nội dung của chùa Thiên Bửu (Thượng), xã Ninh Phụng. Qua đối chiếu với trang chính thức của Trung tâm Bảo tồn di tích tỉnh Khánh Hòa (bddt.disanvanhoa.khanhhoa.vn), đoạn giới thiệu chung bên dưới đã được sửa lại cho đúng ngôi chùa thứ hai, độc lập, cũng mang tên Thiên Bửu nhưng ở xã Ninh Bình. Các phần “Lịch sử hình thành” và “Kiến trúc và di vật quý” bên dưới vẫn còn mang nội dung nghiên cứu ban đầu (có thể trùng với chùa Thiên Bửu Thượng) và cần được kiểm chứng lại trước khi xem là mô tả chính xác riêng cho ngôi chùa này.

Chùa Thiên Bửu (Hạ) — còn gọi là Tổ đình Sắc tứ Thiên Bửu, chùa Tổ, chùa Kỳ — tọa lạc tại thôn Bình Thành, xã Ninh Bình, thị xã Ninh Hòa, thuộc khu vực Khánh Hòa cũ, nay thuộc tỉnh Khánh Hòa (mới). Chùa được công nhận di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh, là một trong những cổ tự lâu đời của dòng thiền Lâm Tế – Liễu Quán tại vùng đất Ninh Hòa, cùng dòng truyền thừa với chùa Thiên Bửu (Thượng) gần đó (xã Ninh Phụng) nhưng là hai cơ sở thờ tự độc lập, cách nhau vài km. Long vị của Tổ Tế Hiển – Bửu Dương được tôn trí tại 3 nơi: Thiên Bửu Thượng, Thiên Bửu Hạ và chùa Phổ Hóa.

Lịch sử hình thành

Theo tư liệu Phật giáo địa phương, chùa được Tổ Tế Hiển – Bửu Dương, đời thứ 36 dòng thiền Lâm Tế, khai sơn vào khoảng thời gian trước năm 1763. Một quả đại hồng chung đúc năm 1763 được xem là hiện vật quan trọng xác thực niên đại thành lập của chùa. Ban đầu chùa chỉ là một ngôi nhà tranh vách đất đơn sơ, qua nhiều thế hệ trụ trì mới dần được mở rộng, tôn tạo trên khuôn viên rộng khoảng 4.000 mét vuông.

Kiến trúc và di vật quý

Cổng tam quan chùa khắc nhiều câu đối chữ Hán mang triết lý Phật giáo sâu sắc, phản ánh quá trình hình thành và phát triển của ngôi chùa qua các thời kỳ. Trong khuôn viên còn có cây me cổ thụ cao hơn hai mươi mét, gốc to hơn tám người ôm, cùng hai cây gòn cổ thụ hàng trăm năm tuổi, tạo nên không gian cổ kính, u tịch đặc trưng của một ngôi cổ tự vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Tháp Tổ Bửu Dương và tháp Phước Tường là nơi tôn trí xá lợi của các vị trụ trì tiền bối.

Giá trị hiện nay

Là di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh, chùa Thiên Bửu hiện vẫn là nơi sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của Phật tử vùng Ninh Hòa, đồng thời là địa chỉ nghiên cứu giá trị lịch sử truyền thừa dòng thiền Lâm Tế tại Khánh Hòa. Với gần 260 năm hình thành và phát triển, ngôi chùa góp phần làm phong phú thêm hệ thống di sản Phật giáo cổ trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa (mới).

Hình ảnh minh họa

Chùa Thiên Bửu, Ninh Phụng, Ninh Hòa
Chùa Thiên Bửu – cổ tự dòng thiền Lâm Tế gần 260 năm tuổi tại Ninh Hòa, Khánh Hòa.

Câu hỏi thường gặp

Chùa Thiên Bửu (Hạ) còn có những tên gọi nào và ở đâu?

Chùa còn được gọi là Tổ đình Sắc tứ Thiên Bửu, chùa Tổ hay chùa Kỳ, nằm tại thôn Bình Thành, xã Ninh Bình, thị xã Ninh Hòa, nay thuộc tỉnh Khánh Hòa mới.

Chùa có liên hệ gì với Chùa Thiên Bửu (Thượng)?

Chùa cùng mang dấu ấn dòng Lâm Tế – Liễu Quán và cách Thiên Bửu Thượng ở Ninh Phụng chỉ vài km, nhưng là hai ngôi chùa độc lập, riêng biệt.

Chùa có quy mô và những cây cổ nào đáng chú ý?

Khuôn viên chùa rộng khoảng 4.000 m², cổng chùa khắc nhiều câu đối chữ Hán mang triết lý Phật giáo, trong sân còn một cây me cổ cao hơn 20 mét với gốc to hơn tám người ôm, cùng hai cây đa cổ thụ hàng trăm năm tuổi.

Chùa còn lưu giữ những bảo tháp nào và được xếp hạng di tích gì?

Chùa còn hai bảo tháp là Tháp Tổ Bửu Dương và Tháp Phước Tường, với gần 260 năm hình thành và phát triển, và đã được công nhận là di tích lịch sử – kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *