Giới thiệu chung
Tổ đình Bác Ái tọa lạc trên đường Mạc Đĩnh Chi, phường Quyết Thắng, thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum. Đây được xem là ngôi chùa Phật giáo đầu tiên được xây dựng tại vùng đất Tây Nguyên, mang giá trị lịch sử và văn hóa đặc biệt quan trọng đối với cộng đồng Phật tử nơi đây.
Trải qua gần một thế kỷ hình thành và phát triển, Tổ đình Bác Ái vẫn giữ được nét kiến trúc cổ kính nguyên bản, trở thành một trong những di tích lịch sử tiêu biểu của phố núi Kon Tum.
Lịch sử hình thành – ngôi chùa đầu tiên ở Tây Nguyên
Tổ đình Bác Ái được xây dựng vào năm 1932 (niên hiệu Bảo Đại thứ 8), với công lao to lớn của nhà sư Võ Chuẩn trong việc vận động xây dựng và cung thỉnh nhiều cổ vật quý từ triều đình về chùa. Sự ra đời của chùa gắn liền với bối cảnh lịch sử khi chính sách thuế khóa hà khắc của thực dân Pháp khiến nhiều lưu dân miền xuôi phải tìm đến vùng đất Tây Nguyên lập nghiệp.
Trong hoàn cảnh xa quê hương, ngôi chùa trở thành chốn nương tựa tinh thần, nơi lưu dân tìm đến để cầu an và tưởng nhớ những người thân đã khuất nơi đất khách. Từ đó, Tổ đình Bác Ái dần trở thành trung tâm sinh hoạt tôn giáo quan trọng bậc nhất của cộng đồng Phật tử Kon Tum thời bấy giờ.
Kiến trúc kiểu chữ “Môn” theo phong cách Huế
Chùa được xây dựng theo lối kiến trúc cung đình Huế, bố cục theo kiểu chữ “Môn” gồm chính điện, hai dãy nhà đông – tây và cổng tam quan. Trải qua gần trăm năm, chùa vẫn giữ được nét thẩm mỹ nguyên bản với hệ mái ngói truyền thống cùng các bức họa cổ được vẽ trực tiếp trên tường, lưu giữ dấu ấn thời gian gần một thế kỷ.
Không gian chùa mang đậm chất cổ kính, trầm mặc, khác biệt với nhiều công trình Phật giáo hiện đại khác tại Tây Nguyên, tạo nên giá trị kiến trúc – lịch sử riêng có của Tổ đình Bác Ái.
Đại hồng chung U Minh gần 200 năm tuổi
Hiện vật quý giá nhất của chùa là quả đại hồng chung mang tên “U Minh”, được đúc vào tháng 8 năm 1826 dưới triều vua Minh Mạng, có đường kính miệng 45cm, cao 74cm, nặng khoảng 106 cân ta, thân chuông có 4 núm biểu trưng cho bốn mùa trong năm. Vua Bảo Đại đã ban tặng chuông cho chùa vào ngày 3 tháng 10 năm 1933, chính thức an vị ngày 17 tháng 11 năm 1933.
Trong sự kiện Tết Mậu Thân 1968, cổng tam quan chùa bị pháo kích phá hủy, quả chuông cũng bị trúng hai lỗ đạn khiến không thể sử dụng trong nhiều năm. Sau thời gian dài lưu lạc, trong đó có giai đoạn được lưu giữ tại một ngôi chùa ở Thành phố Hồ Chí Minh, chuông đã được đưa trở về Tổ đình Bác Ái vào ngày 26 tháng 6 năm 2023, và hiện chùa đang xúc tiến hồ sơ đề nghị công nhận đây là bảo vật quốc gia.
Giá trị hiện nay
Là ngôi chùa Phật giáo đầu tiên của vùng đất Tây Nguyên cùng với hiện vật quý gần 200 năm tuổi, Tổ đình Bác Ái mang giá trị lịch sử, văn hóa và tôn giáo đặc biệt quan trọng, được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.
Ngày nay, chùa tiếp tục là điểm sinh hoạt tôn giáo quan trọng của cộng đồng Phật tử Kon Tum, đồng thời là điểm đến thu hút du khách muốn tìm hiểu về lịch sử hình thành Phật giáo tại vùng đất cao nguyên.
Hình ảnh minh họa
Dưới đây là hình ảnh tiêu biểu về Tổ đình Bác Ái tại thành phố Kon Tum.
