Giới thiệu chung
Chùa Cầu, còn gọi là Lai Viễn Kiều, là một công trình kiến trúc độc đáo tọa lạc tại phố cổ Hội An, tỉnh Quảng Nam. Đây vừa là một cây cầu bắc qua con lạch nhỏ đổ ra sông Thu Bồn, vừa là một ngôi chùa nhỏ thờ thần, tạo nên sự kết hợp hiếm có giữa công trình giao thông và công trình tín ngưỡng.
Là biểu tượng đặc trưng nhất của phố cổ Hội An, Chùa Cầu không chỉ mang giá trị kiến trúc – nghệ thuật độc đáo mà còn là minh chứng sống động cho quá trình giao lưu văn hóa Việt – Nhật – Hoa từng diễn ra sôi động tại thương cảng cổ này.
Lịch sử xây dựng và tên gọi Lai Viễn Kiều
Chùa Cầu được các thương nhân Nhật Bản xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ 17, khi Hội An còn là một thương cảng quốc tế sầm uất, nơi cộng đồng người Nhật, người Hoa và người Việt cùng sinh sống, buôn bán. Đến năm 1719, chúa Nguyễn Phúc Chu trong một lần ghé thăm Hội An đã đặt tên chữ cho cây cầu là “Lai Viễn Kiều”, nghĩa là “cầu đón khách phương xa”.
Trải qua thời gian, chùa Cầu đã được trùng tu nhiều lần vào các năm 1817, 1865 và 1915, gần đây nhất là đợt trùng tu quy mô lớn hoàn thành, nhưng vẫn giữ được dáng vẻ cổ kính vốn có. Công trình được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia vào ngày 17 tháng 2 năm 1990.
Kiến trúc cầu – chùa độc đáo
Chùa Cầu là một cây cầu gỗ dài khoảng 18m, bắc qua lạch nước nhỏ, được dựng trên hệ thống trụ cầu bằng gạch và đá vững chắc. Toàn bộ cây cầu được che phủ bởi một mái ngói âm dương uốn cong mềm mại, tạo nên vẻ đẹp hài hòa giữa kiến trúc và cảnh quan sông nước phố cổ.
Ở hai đầu cầu đặt các cặp tượng linh vật bằng gỗ gồm chó và khỉ trong tư thế phủ phục canh giữ, phản ánh tín ngưỡng dân gian Nhật Bản liên quan đến truyền thuyết thủy quái Namazu gây động đất. Bên trong lòng cầu là một ngôi miếu nhỏ thờ thần Bắc Đế Trấn Võ, vị thần được tin là có khả năng trấn yểm thủy quái, đem lại bình an cho cư dân vùng sông nước.
Biểu tượng văn hóa của Hội An
Với vẻ đẹp cổ kính và giá trị lịch sử đặc biệt, hình ảnh Chùa Cầu đã được chọn in trên mặt sau của tờ tiền polymer mệnh giá 20.000 đồng, trở thành một trong những biểu tượng quốc gia được nhiều người biết đến nhất.
Chùa Cầu cũng là điểm nhấn không thể thiếu trong quần thể đô thị cổ Hội An – Di sản Văn hóa Thế giới được UNESCO công nhận, thu hút hàng triệu lượt du khách trong và ngoài nước đến tham quan, chụp ảnh mỗi năm.
Giá trị hiện nay
Chùa Cầu là minh chứng tiêu biểu cho sự giao thoa văn hóa Việt Nam – Nhật Bản – Trung Hoa từng diễn ra tại thương cảng Hội An hơn bốn thế kỷ trước, đồng thời thể hiện tài năng kiến trúc và tín ngưỡng phong phú của cư dân phố Hội thời bấy giờ.
Ngày nay, Chùa Cầu vẫn giữ vai trò là trái tim của phố cổ Hội An, vừa là di tích lịch sử được bảo tồn nghiêm ngặt, vừa là không gian sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng của người dân địa phương, góp phần quan trọng vào việc gìn giữ bản sắc và phát triển du lịch bền vững của thành phố di sản này.
Hình ảnh minh họa
Dưới đây là một số hình ảnh tiêu biểu về Chùa Cầu tại Hội An.
